Diplomatie

mezelf om Europa te analyseren. Maar door verschillen aan te wijzen, helpt het me ook Brussel steeds beter te gaan snappen.

Het grote probleem van Europa in communicatief opzicht is dat de EU niet politiek genoeg is. De nationale politiek doet het goed bij krantenlezers en televisiekijkers omdat politici het spel publiekelijk spelen en omdat veel onderwerpen teruggebracht worden tot enkele politieke tegenstellingen. Dat is spannend en dat is begrijpelijk.

Tweede-Kamerleden zeiden in Den Haag al tegen me dat dit de grote makke van Europa is. En nu ondervind ik in de praktijk dat het klopt. Steeds wanneer ik in mijn gedachten Den Haag afzet tegen Brussel, valt me op hoe politiek Den Haag is en hoe technisch Brussel.

Dat heeft alles te maken met de afstand tussen de dagelijkse belevingswereld van de kiezer en de Europese Unie. Ook de verschillen in beide politieke systemen spelen daarin een rol.

Allemaal waar, maar er speelt nog iets: Europa is in de eerste plaats diplomatiek en dan pas politiek. En in Den Haag is dat precies andersom.

Tekenend was de laatste EU-top, vlak na het Ierse ‘nee’ tegen het Verdrag van Lissabon. Nu heb je de poppen aan het dansen, glimlachte ik bij mezelf. Voor journalisten is een ‘nee’ natuurlijk veel interessanter dan een ‘ja’ – hoe cynisch dat ook mag zijn. Tot nog toe vond ik EU-toppen tamelijk bloedeloos, maar nu zou ik wat gaan meemaken.

Maar wat gebeurde er? Niets.

De eerste dagen na de uitslag in Ierland waren er nog wat stekelige opmerkingen uit andere landen te beluisteren. Maar de top zelf was een grote poging om deze ongewenste plooi zo snel mogelijk weer glad te strijken. Tenminste, in de openbaarheid.

Want natuurlijk werd er tot in de nacht vergaderd en kostte het de regeringsleiders uren om deze teleurstelling te verwerken en te bespreken hoe het verder moest. Maar hier zitten diplomaten aan tafel die er helemaal geen belang bij hebben de Ierse premier Brian Cowen publiekelijk de mantel uit te vegen. Want dat brengt een oplossing geen stap dichterbij.

In Den Haag zou zoiets tot groot gekrakeel leiden, spoeddebatten, vragenuurtjes, wat niet al. Met alle bijbehorende krantenartikelen en tv-reportages om van te smullen.