Werk aan de winkel in Den Haag

Zo, dat zit erop. Voor vijf jaar zijn we weer even af van die kakelende, kibbelende lijsttrekkers, die wanhopig poogden de kiezers te overtuigen van hun eurosceptische of eurofiele gelijk. Televisiekijkers zapten weg bij zoveel gekrakeel, sterker nog, alleen al het tonen van een Europese vlag was voor velen reden een ander tv-kanaal op te zoeken.

Europese verkiezingen zijn een merkwaardig fenomeen. Tuurlijk, het is allemaal heel belangrijk, maar tegelijkertijd ook weer zo relatief. Hoeveel gaan we nog horen van die lijsttrekkers? Wie weet nog wie vijf jaar geleden de lijsttrekkers bij de Europese verkiezingen waren? Wat kunnen “onze” 25 vertegenwoordigers uitrichten in een parlement van 736?

Maar goed, de kiezer heeft gesproken. En in tijden van crisis zoekt die de zekerheid op van het conservatisme, lees: CDA. Maar daarbij heeft de kiezer laten weten weinig op te hebben met Europa, lees: PVV. En in de meeste andere EU-landen is het niet anders. De uitslag van zondag 7 juni is samen te vatten als “een ruk naar rechts”.

Dat zal zijn invloed hebben bij de dagelijkse besluitvorming in het Europees Parlement. Tegenover een links-liberale minderheid, staat nu een rechts-conservatieve meerheid. Alleen al die wetenschap geeft de christendemocraten een geweldige machtspositie.

Maar de grote vraag is: wat verandert er in Nederland? De Nederlandse verkiezing was een eerste verzilvering van de opiniepeilingen (winst voor PVV en D66), maar het was meer dan een nationale tussenstand. De campagne ging namelijk wel degelijk over Europa. En nu de kiezer gesproken heeft over de rol van Nederland in Europa, is er voor politici werk aan de winkel.

De Jan Peter Balkenendes en Wouter Bossen hebben het debat over Europa overgelaten aan hun lijsttrekkers, maar zíj zullen zelf iets met de uitspraak van de kiezer moeten doen. Want europarlementariërs gaan niet over meer of minder Europa, daarover gaat de nationale regering.

De kiezer heeft zowel zijn aarzeling als zijn enthousiasme over het project-Europa uitgesproken. Hij heeft duidelijkheid verkozen boven lafhartige onduidelijkheid. En dus zijn de middenpartijen CDA, PvdA en VVD in meer of mindere mate afgestraft. Daarom wordt het tijd dat deze partijen nu eens helder zijn over hun standpunten ten aanzien van Europa.

Maar deze partijen parkeren dit gevoelige thema liefst bij de Europese verkiezingen. Ten onrechte. Europa is veel te belangrijk. Daarom moet de positie van Nederland in Europa juist ook het Haagse debat domineren. Balkenende, Bos, Rutte, maak duidelijk waar jullie staan, en durf je hard te maken voor Europa. Alleen dan zal de Europese samenwerking het broodnodige draagvlak van burgers krijgen.