Verdienen Turken meer persvrijheid dan Italianen?

Bemoei je met je eigen zaken. Zo reageerde de regering van Turkije deze week op de kritiek van de Europese Commissie op de persvrijheid in dat land. Tja, als de Italiaanse premier Berlusconi de vrije hand krijgt om journalisten te intimideren, waarom mag Turkije dat dan niet?

De Commissie is bezorgd over een boete van 2,2 miljard euro die het grootste mediaconcern van Turkije, de Dogangroep, boven het hoofd hangt wegens belastingontduiking. Met deze draconische boete laadt de regering-Erdogan de verdenking op zich dat zij een aantal kritische kranten de nek wil omdraaien. Alle reden om te vrezen voor de persvrijheid in Turkije.

Maar de Turkse diplomaten houden de ontwikkelingen in de Europese Unie natuurlijk goed bij. Die hebben eurocommissaris Reding vorige week in het Europees Parlement horen zeggen dat het pluralisme in de geschreven pers een nationale zaak is en dat de Commissie evenmin zal optreden om de zes belangrijkste tv-zenders van Italië te redden uit de greep van Berlusconi. De Italiaanse premier mag voorlopig doorgaan met het wegwerken van lastige journalisten, het aansturen of het failliet van kritische kranten en het filteren van het tv-nieuws, de belangrijkste nieuwsbron voor driekwart van de Italianen.

De Tweede Kamer ziet er ook geen been in. Een motie die opriep tot actie voor de persvrijheid in Italië werd gisteren verworpen door toedoen van CDA, SP en PVV. Toevallig drie partijen die vooraan staan om de gebreken van de Turkse rechtsstaat te bekritiseren. Leggen zij de lat hoger voor kandidaat-lidstaat Turkije dan voor lidstaat Italië? Verdienen de Turkse burgers een vrijere pers dan de Italiaanse?

Zo zet Europa zichzelf klem. We dreigen onze geloofwaardigheid te verspelen bij het aan de kaak stellen van mensenrechtenschendingen waar ook ter wereld. Het is politiek en moreel onhoudbaar om Turkije - laat staan landen verder weg - scherper de maat te nemen dan Italië. Te meer omdat de EU wel degelijk juridische instrumenten heeft om Berlusconi tot de orde te roepen. Op grond van haar bevoegdheid voor de interne markt kan de Commissie wetgeving tegen mediaconcentratie voorstellen, die Berlusconi dwingt zijn imperium te ontvlechten. De Raad van Ministers kan de Italiaanse regering waarschuwen en zelfs bestraffen voor schending van de mensenrechten.

Komende woensdag stemt het Europees Parlement over al dan niet optreden tegen Berlusconi’s mediamacht. De christendemocraten, inclusief het CDA, hebben tevergeefs geprobeerd om de kwestie van de agenda af te voeren. Dat is hun niet gelukt, dus er is een kans dat het Europarlement opkomt voor het recht op vrije informatie van de Italianen en de andere Europese instellingen oproept tot actie. Daarmee zou in ieder geval iets van de Europese geloofwaardigheid worden gered.

Judith Sargentini is lid van het Europees Parlement voor GroenLinks.