Reactie op de vrijheid van informatie in Italië
mevr. drs. E. Materassi is universitair docent Taalverwerving Italiaans - Universiteit van Amsterdam
Hoe komt het, dat Berlusconi ondanks kritiek zo populair bij de meerderheid van de Italiaanse bevolking is?
Een belangrijke oorzaak is zeker, dat de meerderheid van de Italianen nooit of bijna nooit in aanraking komt met wat wij hier in Nederland gewend zijn “kritiek’ te noemen. Elke dag, op elk tijdstip en in allerlei vormen krijgt de doorsnee burger via de meeste televisiezenders een eenzijdige en voorgeconstrueerde visie van de wereld te horen en te zien. In deze kunstmatige wereld van beroemdheden, ballerina’s, sporthelden en talkshows waar vanzelfsprekendheid triomfeert, is er weinig ruimte voor de vorming van een eigen mening. De informatie over politiek bestaat slechts in bijtende tegenreactie op vermeende aanvallen van tegenstanders en in velle propaganda pro-Berlusconi.
De peilingen bevestigen, dat de zenders waarvan hij bezitter is of die onder zijn directe controle zijn, enorme invloed hebben over de meningvorming van de meerderheid van de bevolking (bijna 70%). Bij het nieuws, maar ook bij blijkbaar onschuldige entertainmentprogramma’s wordt constant de eenzijdige waarheid van één man verteld. De goede, aardige mens die altijd lacht, “geen heilige”- zoals hij bagatelliserend zichzelf na de laatste seksschandalen noemde, de geweldige self-made man die serieus en met kennis van zaak zijn rol als vader van het land neemt, is slachtoffer van een samenzwering van linkse journalisten en rechters die hem - en zodoende òòk het land - willen beschadigen. De betrokkenheid, snelheid en aanwezigheid van premier Berlusconi zijn voor iedereen merkbaar ook bij de laatste ingrepen bij programma’s waar hij telefonisch met donderende stem debatten interrumpeerde om persoonlijk in een steeds agressieve manier opponenten te intimideren.
In deze situatie bestaat de vrijheid van mening in Italië allang niet meer en de Italiaanse democratie is bedreigd in zijn wortels. Uitzicht op verbetering van de situatie is klein, ondanks de grote deelname aan manifestaties en protestacties van bezorgde burgers en journalisten. Alleen Europa kan de vrijheid van mening en de democratie in Italië helpen herstellen met een wet, dat onmogelijk maakt dat een persoon of een belangengroep (zoals de familie van Berlusconi) de controle over de media krijgt. Het is waar, dat deze wet door Italianen zelfs had moeten worden geïntroduceerd: het onderschatten van het probleem en het niet hard genoeg optreden tegen de verstrengeling van belangen aan het begin van Berlusconi politieke carrière is een van de grootste politieke fouten, die in het verleden zijn gemaakt. Maar Europa kan niet toestaan dat democratie in een belangrijk Europees land de facto ondermijnd wordt.
Elisabetta Materassi, 17 october 2009
