2009-11-12: Vrij reizen voor Westelijke Balkanlanden

Visumplicht

Niet iedereen van buiten de Europese Unie mag vrij reizen naar de EU voor een kort verblijf (minder dan 3 maanden), bijvoorbeeld voor een vakantie in één van de lidstaten. De EU heeft een lijst gemaakt met landen waarvan de inwoners de buitengrenzen van de Unie niet over mogen gaan zonder een visum.

Westelijke Balkanlanden

Voor een aantal westelijke Balkanlanden geldt de visumplicht nu ook. Westelijke Balkanlanden zijn: Slovenië, Kroatië, Albanië, Servië, Montenegro, de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en Bosnië en Herzegovina. Slovenië is al lid van de Europese Unie en heeft daarom geen visumplicht. Kroatië is nog geen lid, maar is toch al vrij van de visumplicht. Voor de overige vijf landen geldt de visumplicht wel.

De Europese Unie wil dat, naast Slovenië, ook de rest van de westelijke Balkanlanden in de toekomst deel uit gaan maken van de Unie. Kroatië en Macedonië zijn al kandidaat lidstaten, de anderen zijn potentiële kandidaat-lidstaten. Om lid te worden, moeten de landen wel nog stabieler en welvarender worden. Het gebied kent een heftige geschiedenis. De landen, behalve Albanië, maakten tot aan de jaren ’90 deel uit van de Republiek Joegoslavië. Toen deze uit elkaar viel, ging dit gepaard met hevige burgeroorlogen tussen de verschillende etnische groepen die in het gebied wonen.

Voorstel van de Commissie

In stappen wordt er naar een toekomstige toetreding van deze landen toegewerkt. Vrijstelling van de visumplicht is een belangrijke stap die gezet wordt. Maar de Commissie heeft wel voorwaarden aan deze vrijstelling gesteld. Zo moeten de landen bijvoorbeeld beter de strijd aan gaan tegen corruptie en criminaliteit. De Commissie houdt in de gaten of de situatie in de vijf landen (die nu nog visumplicht hebben) verbetert. Macedonië voldoet nu aan deze voorwaarden, Servië en Montenegro bijna. De Commissie wil daarom deze drie landen vrijstellen van de visumplicht.

Amendementen Europees Parlement

Dit houdt in, dat van de westelijke Balkanlanden alleen Albanië en Bosnië nog geen vrijstelling krijgen en er door de EU opnieuw een besluit moet worden gemaakt op het moment dat deze landen aan de voorwaarden voldoen. Dit kost veel extra tijd (mogelijk wel meer dan een jaar), wat volgens het Europees Parlement niet ten gunste is van de ontwikkelingen in de landen. Europarlementariërs vrezen dat uitsluiting van deze landen voor een nieuwe breuk zorgt en zo de regio juist minder stabiel maakt. De leden willen daarom dat alle vijf de landen op dezelfde manier worden behandeld. De visumplicht zal wel nog blijven bestaan voor Albanië en Bosnië, maar wordt onmiddellijk opgeheven wanneer de landen aan de voorwaarden van de Commissie voldoen. Op deze manier hoeft er niet opnieuw een tijdrovend besluit te worden genomen.

De leden van het parlement willen ook dat het voorstel van de Commissie gewijzigd wordt ten opzichte van Kosovo. Het gebied hoorde oorspronkelijk bij Servië, maar verklaarde zich in 2008 onafhankelijk. Het probleem is echter, dat niet alle lidstaten van de EU het hier mee eens zijn en Kosovo dus niet erkennen als onafhankelijk land. Om deze reden wordt Kosovo uitgesloten van vrijstelling van de visumplicht. Het Europees Parlement vindt dat de mensen in Kosovo niet de dupe mogen worden van deze verdeeldheid binnen de EU, en dat er gekeken moet worden naar een mogelijkheid om deze mensen toch een vrijstelling te bieden.

Onderstaand de stemmingen van de Nederlandse Europarlementatiërs.